Houdt aarde met veel organische stof meer water vast? Wat 50.000 metingen zeggen
Het is een vaste tuinregel dat humus water vasthoudt. Het grootste onderzoek tot nu toe zegt: ja, maar veel minder dan gedacht.
Gepubliceerd op .
Kort antwoord
Een meta-analyse van Minasny en McBratney (Universiteit van Sydney, 2018) gebruikte 60 gepubliceerde studies en grote databases met „more than 50 000 measurements”. Hun conclusie: „We show that the increase in organic carbon in soil has a small effect on soil water content.”
De getallen
Per 1% extra organische koolstof (OC) in de grond neemt het voor planten beschikbare water gemiddeld toe met 1,16 mm per 100 mm grond. Bij verzadiging is dat 2,95 mm, bij veldcapaciteit 1,61 mm en bij het verwelkingspunt 0,17 mm. Driekwart van de studies zat tussen 0,7 en 2 mm. Het effect is groter in zandgrond, daarna in leem, en het kleinst in klei.
Rekenvoorbeeld (van ons, met het gemiddelde uit de studie): een aardlaag van 30 cm is 300 mm. Per extra procent organische koolstof komt er dan 1,16 × 3 = 3,5 mm beschikbaar water bij. Ter vergelijking: een zomerbui van 10 mm is bijna drie keer zoveel.
Het oudere, stellige beeld
Hudson publiceerde in 1994 dat het beschikbare water „more than doubled” als de organische stof van 0,5 naar 3% ging, voor drie grondsoorten. Latere analyses op grote databanken vinden een veel kleiner effect. Een Amerikaanse studie op de nationale bodemdatabase (Libohova e.a., 2018) vindt wel een positieve, maar zwakke samenhang (r = 0,27). Voor beide laatste bronnen noemen wij geen steekproefgrootte, omdat die in de tekst die wij lazen niet staat.
Wat dit niet zegt
- Organische stof doet meer dan water vasthouden: voedingsstoffen, structuur en bodemleven zijn hier niet getest. Dit onderzoek is dus geen argument tegen humusrijke grond.
- Het gaat om organische koolstof. Organische stof wordt meestal hoger opgegeven dan koolstof; wij rekenen die omzetting niet voor u om.
- Het zijn landbouw- en onderzoeksgronden wereldwijd, niet specifiek Nederland, en geen losse tuinaarde van een leverancier.
Bronnen
De maten in dit artikel komen uit de documenten hieronder en staan er als citaat in. Wij nemen geen getal over dat wij niet zelf in een genoemde bron hebben gelezen.
- Minasny & McBratney 2018, Limited effect of organic matter on soil available water capacity, European Journal of Soil Science — gelezen 30 oktober 2026.
- Libohova e.a. 2018, Reevaluating the effects of soil organic matter ... using the National Cooperative Soil Survey Characterization Database, Journal of Soil and Water Conservation — gelezen 30 oktober 2026, alleen samenvatting.
- Hudson 1994, Soil organic matter and available water capacity, Journal of Soil and Water Conservation — gelezen 30 oktober 2026, alleen samenvatting.