Hoe diep wortelen planten? Wat 250 onderzoeken zeggen over de grondlaag
Een plantenbak of border vullen is een kwestie van centimeters. Wereldwijd wortelonderzoek geeft er een verrassend duidelijk beeld van, met een belangrijke grens.
Gepubliceerd op .
Kort antwoord
De meeste wortels zitten ondiep. In een overzicht van 250 wortelstudies zat ongeveer 30% van alle wortels in de bovenste 10 cm, 50% in de bovenste 20 cm en 75% in de bovenste 40 cm. Een goede grondlaag van 30 tot 40 cm bevat dus het grootste deel van het wortelstelsel van de meeste planten. Dat is een gemiddelde over de hele wereld, geen maat per gewas.
Wat de grote overzichten laten zien
Jackson en collega’s (Universiteit van Texas in Austin, Stanford en Universiteit van Utah) verzamelden „250 root studies” in 11 biomen. Hun conclusie, in hun woorden: „approximately 30%, 50%, and 75% of roots in the top 10 cm, 20 cm, and 40 cm, respectively”. Grassen zijn ondieper dan struiken en bomen: 44% van de graswortels zat in de bovenste 10 cm.
Canadell en collega’s verzamelden 290 waarnemingen van de maximale worteldiepte bij 253 soorten. Voor akkergewassen was dat gemiddeld 2,1 ± 0,2 m. Dat is de diepte van de diepste wortel, niet de laag waar de plant van leeft.
Waarom diepere grond niet altijd diepere wortels geeft
Fan en collega’s (Rutgers University) analyseerden 2.200 wortelwaarnemingen van meer dan 1.000 soorten. In goed gedraineerde grond volgt de wortel de diepte waartoe water doordringt; in natte, waterverzadigde grond blijven wortels ondiep, omdat er onder de grondwaterspiegel geen zuurstof is. In een Nederlandse tuin met hoge grondwaterstand maakt een dikkere laag aarde de wortels dus niet vanzelf dieper.
Wat dit niet zegt
- Het zijn gemiddelden over biomen, vrijwel niet over Nederlandse moestuin- of siergewassen. Een minimale diepte voor een plantenbak volgt hier niet uit.
- De bronnen meten waar wortels zitten, niet hoeveel grond een plant nodig heeft om te groeien in een bak met een dichte bodem.
- Wij hebben geen Nederlandse bron gevonden die per gewas een worteldiepte noemt, en noemen er dus ook geen.
Dus hoeveel aarde bestelt u?
Kies zelf de laagdikte (de bronnen leggen die niet voor u vast) en reken dan uit hoeveel kubieke meter dat is. Op hoeveel tuinaarde heeft u nodig vult u lengte, breedte en dikte in; één big bag is 1 m³. Voor een plantenbak specifiek staat de rekensom ook in tuinaarde voor border en plantenbak.
Bronnen
De maten in dit artikel komen uit de documenten hieronder en staan er als citaat in. Wij nemen geen getal over dat wij niet zelf in een genoemde bron hebben gelezen.
- Jackson e.a. 1996, A global analysis of root distributions for terrestrial biomes, Oecologia — gelezen 30 oktober 2026.
- Canadell e.a. 1996, Maximum rooting depth of vegetation types at the global scale, Oecologia — gelezen 30 oktober 2026.
- Fan e.a. 2017, Hydrologic regulation of plant rooting depth, PNAS — gelezen 30 oktober 2026.