Ophoogzand, straatzand of brekerzand: wat heeft u waarvoor nodig?
Drie namen die in de bouwmarkt door elkaar lopen. Het verschil is simpel zodra u ziet dat er onder bestrating niet één zandlaag zit, maar twee.
Gepubliceerd op .
Kort antwoord
- Ophoogzand (ook vulzand) gebruikt u om te vullen en op hoogte te brengen: de dikke laag onder een terras of oprit, een kuil in de tuin, aanvullen rond een fundering.
- Straatzand gebruikt u voor de dunne laag waarin de tegels of klinkers zelf komen te liggen, en om de voegen in te vegen.
- Brekerzand is geen synoniem van straatzand. Het is het fijne materiaal dat overblijft bij het breken van steen, en het is hoekiger dan natuurlijk gewonnen straatzand. Veel leveranciers zetten de twee namen onder één kopje; wij leveren fijn straatzand, geen brekerzand, en zeggen dat op de productpagina ook zo.
Waarom het twee lagen zijn, en niet één
Onder een terras of een oprit zitten twee verschillende zandlagen met twee verschillende taken. Onderop een dikke, dragende laag — in Nederlandse verwerkingsadviezen het zandbed of de fundering — die het gewicht verdeelt en voor de hoogte zorgt. Daarboven een dunne laag waarin de stenen worden gelegd en gesteld: de straatlaag.
Dat onderscheid is niet onze terminologie. Van vijf Nederlandse bronnen die wij hiervoor hebben nagelezen, gebruiken vier het woord zandbed voor de dikke dragende laag en geen enkele voor de dunne laag waarin de stenen liggen. Wie „zandbed“ en „straatlaag“ door elkaar haalt, rekent zich dus al snel een factor vijf in de hoeveelheid mis.
Hoe dik is elke laag?
Voor de straatlaag is er een maat die wij kunnen aanhalen. Wienerberger schrijft in zijn verwerkingsadvies sierbestrating over „een laag (3-5 cm) split of zand met fijne korrelgrootte“.
Voor de laag eronder hangt het af van uw ondergrond en van wat erover gaat, en daarom hangen wij er zelf geen getal aan. Wat anderen wel noemen: Excluton schrijft „Voor een tuinpad of terras dat normaal wordt belopen is 20 cm fundering inclusief straatlaag voldoende. Voor een oprit dient de fundering inclusief straatlaag 30 cm te zijn.“ Wienerberger houdt voor straatbakstenen „minimaal 20-30 cm“ aan. Let op twee dingen voordat u die maten gebruikt: ze zijn inclusief de straatlaag, dus trek de dikte van uw straatlaag eraf, en voor keramische tegels op een stabiele ondergrond komen lagere maten voor — ook 10 cm. Het zijn hun maten, niet de onze. Twijfelt u over uw ondergrond, vraag het dan aan uw stratenmaker: dat is precies het getal waarvoor iemand uw tuin moet hebben gezien.
Dus hoeveel zand bestelt u?
Eerst rekenen, dan bestellen — en reken beide lagen in één keer uit, anders komt u één van de twee tekort. Op hoeveel zand heeft u nodig onder tegels of klinkers vult u uw oppervlakte en de twee laagdiktes in, en krijgt u het aantal big bags per soort. Eén big bag is 1 m³.
Een voorbeeld: een terras van 5 bij 4 meter met een straatlaag van 4 cm en een zandbed van 10 cm vraagt om 0,8 m³ straatzand en 2 m³ ophoogzand — dus één big bag straatzand en twee big bags ophoogzand, in één bezorging. Dat is rekenwerk, geen advies over uw tuin.
Veelgestelde vragen
Kan ik ophoogzand in de straatlaag gebruiken?
Daar is het niet voor bedoeld. Ophoogzand is grover; de straatlaag vraagt om zand met een fijne korrelgrootte, zoals het verwerkingsadvies hierboven zegt, omdat de stenen daarin gesteld en gevlakt worden.
Is straatzand hetzelfde als metselzand?
Nee. Metselzand is bedoeld om mortel mee te maken. Dat leveren wij niet.
Levert u brekerzand?
Nee. Wij leveren fijn straatzand. Staat er in een bestek of in een advies van uw stratenmaker uitdrukkelijk brekerzand, vraag het ons dan eerst in de chat.
Bronnen
De maten in dit artikel komen uit de documenten hieronder en staan er als citaat in. Wij nemen geen getal over dat wij niet zelf in een genoemde bron hebben gelezen.
- Wienerberger, Verwerkingsadvies sierbestrating (pdf) — gelezen 11 oktober 2026.
- Excluton, informatie over het leggen van klinkers en stenen — gelezen 11 oktober 2026.